فرزاد مرادی - دادنا: امسال ایران در لیست بدترین اقتصادهای جهان به انتخاب مجله اقتصادی فوربس قرار گرفته است. هر ساله نیز لیست های مشابه ای در مورد بهترین و بدترین اقتصادهای جهان از سوی مجامع بین المللی و نشریات تخصصی منتشر می شود.
مجله اقتصادی فوربس که هر دو هفته یکبار در آمریکا منشر می شود از مشهورترین مجلات بین المللی اقتصاد دنیاست و یکی از فعالیت های این نشریه تهیه لیستی از "ترین ها" در دنیاست. برای نمونه هر ساله لیستی از ثروتمندترین، قدرتمندترین، محبوب ترین و منفورترین شخصیت های دنیا ارائه می دهد. ایران در میان بدترین اقتصادهای دنیا جایگاه دهم و بهترین را دارد. باز هم جای خوشحالی است که جایگاه بدترین را در لیست بدترین اقتصادهای دنیا به خود اختصاص نداده ایم؛ خوشحالی که باعث می شود لبخندی به لب داشته باشیم آنهم لبخندی که شباهت به لبخند عصبی و هیستریک دارد!
در حالی که مقامات دولتی ایران نرخ رشد اقتصادی را برابر آنچه که در برنامه پنجم توسعه ذکر شده 8 درصد اعلام می کنند، صندوق بین المللی پول اعلام کرده است که نرخ رشد اقتصاد ایران در سال گذشته صفر و برای امسال یک درصد ارزیابی می شود. در لیست زیر ده کشور دارای بدترین اقتصادهای دنیا آورده شده اند و معیارهای مانند تورم و میزان تولید ناخالص داخلی مورد توجه قرار گرفته است. این لیست را از جایگاه ایران که در رتبه دهم بدترین اقتصادهای دنیا به انتخاب مجله فوربس است تنظیم کرده ایم:
1- ایران
در این میان مجله فوربس مدعی شده است که ایران در میان ده کشور دارای بدترین اقتصاد دنیا بهترین جایگاه را دارد که با توجه به شرایط اقتصادی کشورهای دیگر دنیا شرایط بسیار بدی است. ایران حدود ده درصد منابع نفتی دنیا را در اختیار دارد با این وجود به علت دولتی بودن اقتصادش نتوانسته بدرستی به رشد بخش خصوصی کمک کند. تحریم های بین المللی نیز با وجود اینکه کاملاً نتوانسته اند مانع دستیابی این کشور به مواد و کالاهای موردنیازش شود اما هزینه مالی و زمانی دسترسی به کالاها را افزایش داده است. سوء مدیریت و عدم بهره وری درست از منابع انسانی و مالی نیز به راکد بودن وضعیت اقتصادی کمک کرده است. تورم در ایران حدود 15 درصد و سهم تولید ناخالص داخلی به نسبت سرانه جمعیت در سال، 5493 دلار است.
2- نیگاراگوئه
زمانی «دانیل اورتگا» رئیس جمهور سوسیالیست نیگاراگوئه اعلام کرده بود که کشورش تبدیل یه "بهشت کارگران" خواهد شد!. سهم هر نفر از تولید ناخالص داخلی در سال فقط 1197 دلار است و دولت در ایجاد اشتغال بسیار ناتوان است و آمار بیکاری در این کشور بالاست. نیگاراگوئه دومین کشور فقیر نیمکره غربی بعد از هایئتی است. مردم کشور از کمبود آب، خاموشی های گسترده برق و هزینه ای سنگین انرژی در رنجند و هیچ کس حاضر به سرمایه گذاری در این کشور نیست و دولت هم چندان مایل به جذب سرمایه های خارجی نیست. بر اساس آمار بانک جهانی نیمی از مردم کشور زیر خط فقر زندگی می کنند و نرخ تورم حدود 9 درصد است.
3- سوازیلند
نرخ بالای رشد جمعیت و نبود محلی برای کسب درآمد باعث شده تا حدود 60 درصد مردم زیر خط فقر زندگی کنند. این کشور آفریقایی دارای زمینهای حاصلخیزی است که باعث شده این کشور بتواند شکر فراوانی صادر کند و یکی از قطب های گردشگری دنیا نیز محسوب می شود. سرانه هر شخص در سال از تولید ناخالص داخلی 1309 دلار است و نرخ تورم 7.3 درصد است.
4- قرقیزستان
در میان 178 کشور جهان در رتبه بندی کشورهای دارای شفافیت اقتصادی و فساد اداری، این کشور آسیای مرکزی در رتبه 164 قرار گرفته است. این کشور دارای منابع غنی معدنی است ولی به علت شرایط ناپایدار اقتصادی قادر به آن نیست تا برای استخراج منابع معدنی سرمایه گذار خارجی جذب کند. تولید ناخالص داخلی به نسبت جمعیت فقط 943 دلار با نرخ تورم 12.6 درصد است.
5- ونزوئلا
«هوگو چاوز» رئیس جمهور ونزوئلا نیز با وجود دادن وعده های فراوان در مورد بهبود شرایط اقتصادی باعث بدتر شدن وضعیت اقتصادی این کشور شده است. این کشور دارای منابع نفتی است اما تورم 32 درصدی و پایین آمدن نرخ تولید ناخالص داخلی باعث قرار گرفتن این کشور در لیست ده کشور دارای بدترین اقتصاد دنیا شده است. سرانه مردم ونزوئلا از تولید ناخالص داخلی بر اساس آمار 9886 دلار است.
6- جامائیکا
دولت جامائیکا موفق شده است در سالهای اخیر نرخ مردم زیر خط فقر را به حدود 10 درصد و نرخ باسوادی را به 88 درصد برساند اما پیامدهای بحران جهانی مالی سالهای اخیر گریبان این کشور آمریکای لاتین را گرفته است. تورم بالا و شرایط ناپایدار ایجاد شغل باعث از دست رفتن بسیاری از منابع مالی شده است. نرخ تورم حدود 7 درصد و سرانه هر جامائیکایی از تولید ناخالص داخلی در سال 5473 دلار است.
7- اوکراین
اوکراین تا چند سال پیش جزو اتحاد جماهیر شوروی بود و دارای منابع غنی معدنی و زمین های حاصلخیز کشاورزی است و می تواند به یکی از قطب های برتر اقتصادی اروپا تبدیل شود اما به دلیل سوء مدیریت ها و وجود فساد اداری و مالی بالا، این کشور را تبدیل به یکی از دارندگان ضعیف ترین اقتصادهای دنیا کرده است. نرخ تورم در این کشور 10 درصد و سرانه مردم از تولید ناخالص داخلی در سال 3483 دلار است.
8- گینه
این کشور غرب قاره آفریقا دارای نیمی از معادن بوکسیت (سنگ معدن فلز آلومینیوم) دنیاست اما قادر به جذب سرمایه گذاری خارجی نیست. وضعیت ترابری و جاده های این کشور در وضعیت اسفباری است و بعد از کودتای نظامی سال 2008 میلادی ناامنی باعث دوری بیش از پیش سرمایه گذاران شده است. نرخ تورم 17 درصد و سرانه مردم از تولید ناخالص داخلی 440 دلار است.
9- ارمنستان
ارمنستان از زمان استقلال از جمهوری فروپاشیده شوروی تلاش بسیار کرده تا از انزوای سابق خارج شود و وضعیت اقتصادی خود را بهبود ببخشد. بر اساس آمار بانک جهانی مردم ارمنستان سال به سال فقیرتر شده اند. نرخ تورم 7 درصد و سرانه تولید ناخالص داخلی 2959 دلار است. ارمنستان در رده دومین دارنده بدترین اقتصاد جهان معرفی شده است.
10- ماداگاسکار
ماداگاسکار بدترین اقتصاد جهان در سال 2011 میلادی را به خود اختصاص داده است. بعد از کودتای نظامی سال 1999 در جزیره آفریقایی ماداگاسکار میزان سرمایه گذاری خارجی در این کشور بشدت کاهش یافت و باعث بیکاری گسترده و افزایش قیمت های عمومی شد. سهم و سرانه مردم از تولید ناخالص داخلی فقط 387 دلار در سال با تورم 8.5 درصدی است.